احمد منزوى

2745

فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )

* مقاليد الحسّاب فى علم الحساب . قائم مقام فراهانى تهرانى ، سيد ميرزا على اكبر خان فرزند على فرزند ابو القاسم فرزند ميرزا عيسى ، ( د 1329 ق ) . ذريعه 22 / 3 . * مقداريه : مقاديريه . شيخ محمد نبى فرزند احمد تويسركانى ، در تطبيق اندازه‌هاى شرعى با اندازه‌هاى معمول روزگار نگارنده ، و نصاب‌ها ، در رمضان 1284 ق به انجام رسانده است . آغاز : بدانكه مثقال و دينار شرعى هيجده نخود است ، و مثقال صيرفى معمول صراف‌ها 24 نخود . ذريعه 22 / 35 « مقداريه » . اشكورى 16 / 39 « مقاديريه » . * مقداريه : رسالهء . . . ، لطف الله مهندس فرزند احمد معمار لاهورى ( زنده 1092 ق ) . ( - تقريب التحرير و جز آن ) . در اندازه و مقدارها ، در 1 « مقدمه » و 1 « فصل » و 1 « خاتمه » . پاكستان و هند 4 / 708 . * مقداريه . محمد مؤمن تنكابنى ( - تحفهء حكيم مؤمن ) . مشار ، مؤلفين 5 / 165 . جرنل 29 - 31 / 14 . * مقداريه . لاهيجانى رشتى ، مهدى فرزند اسد الله ، به سال 1294 ق ، ( 1296 ق ، نسخه‌ى عكسى ) . در 2 « باب » و هر باب در چند « فصل » ، بىشماره . نام كتاب و نگارنده و تاريخ در ديباچه و نسبت رشتى و لاهيجانى در انجامه آمده است . باب يكم . در معانى الفاظى كه در صدر اسلام ، در مقادير به كار مىرفته ، چند « فصل » : فصل در بيان معنى درهم و دينار ؛ فصل در نسبت ميان هريك از دينار و درهم ؛ فصل در بيان پاره‌اى از وزن‌هاى اين زمان . باب دوم . در بيان بعضى از مقادير و اوزان كه دانستن آنها در احكام فقهى لازم است ، چند « فصل » : فصل در مهر السنه ، فصل در تعيين پاره از مقادير و موازين به وزن نقد رايج زمان ، فصل در ذكر نصاب غلات . آغاز : بىاندازه و حد ، شايستهء ذات بىحدى است كه مقدار عظمتش . . . و بعد ، چنين گويد . . . مهدى بن . . . دايرة المعارف ، سلطانى 241 ش 214 ؛ همانجا ش 1483 عكس كه در انجامه تاريخ نگارش 1296 آمده . * مقصد اقصى . غياث الدين على ، اميران اصفهانى ( خلاصة التنجيم ، دانشنامهء جهان ) . نام نگارنده و كتاب در ديباچه آمده است . در اعداد وفق ، در 6 « مطلوب » و 1 « خاتمه » و « فصل » هايى : مطلوب 1 - الفاظ مصطلحات ، 2 « فصل » ، 2 - وضع اعداد زوج الزوج در مربعات ، 5 فصل ، 3 - وضع اعداد زوج الفرد ، چند فصل ، 4 - فرد الفرد ، 5 - وضع مربعات به طريق محلق و مسمط ، 6 - درج كردن اسماء الله . خاتمه . تكسير ، 8 فصل . آغاز : حمدى چون اعداد بيوت اطلاع مربعات . دايرة المعارف ش ( 1 ) 2004 كرمان . * المقنع فى الحساب الهندى . ابو الحسن على فرزند احمد نسوى ( 393 - 473 ق ) ، از شاگردان ابن سينا و استاد شهمردان ، نامىترين كارش به فارسى « بازنامه » ى اوست . براى نگاشته‌هايش ( - نفيسى 1 / 70 - 71 ) ، كه براى مجد الدوله ، ابو طالب رستم فرزند فخر الدوله ساخته . چند ترجمه به زبان‌هاى بيگانه از آن شده است . ( - المغنى فى حساب الهند ) . نفيسى 1 / 70 ؛ رياضىدانان دوره‌ى اسلامى 478 ، 480 ؛ نسوى نامه‌ى قربانى ، سير در كتاب المقنع ؛ بروكلمان ، ضميمه 3901 ( ش 9 ) ، 397 ؛ سزگين 5 / 132 - 133 ، 345 - 348 ، 304 ، همانجا 6 / 245 ؛ سوتر 96 ش 214 . * المقنع فى الحساب . متن همان ( - بالا ) . ترجمه‌ى آلمانى ، در 1906 م بخشى از آن درباره‌ى استخراج جذر و كعب . رياضىدانان دوره‌ى اسلامى 481 .